หนังสือธรรมจักษุ ประจำเดือน กุมภาพันธ์ 2550

ธรรมจักษุ ประจำเดือนกุมภาพันธ์ 50

หน้าปก ธรรมจักษุ ประจำเดือน กุมภาพันธ์ 2550

บทความพิเศษ
หนึ่งในบทความทางวิชาการของธรรมจักษุ

นิตยสารทางพระพุทธศาสนาที่เก่าแก่ที่สุดของไทยฉบับแรกออกเมื่อเดือนตุลาคม2437

เรื่อง
“ พระพุทธศาสนาในโลกปัจจุบัน ”

พิมพ์ลงในนิตยสาร “ธรรมจักษุ”

โดย......พิพัฒน์ บุญยง

ปีที่ 91 ฉบับที่ 5 กุมภาพันธ์ 2550
ISSN 0859-5275

พระพุทธศาสนาในโลกปัจจุบัน
ประเทศเวียดนาม

พิพัฒน์ บุญยง แปลและเรียบเรียง

"ประเทศเวียดนามมีพระภิกษุและภิกษุณีจำนวน 28,777 รูป มีวัดในพระพุทธศาสนา จำนวน 14,836 วัด มีมหาวิทยาลัย พระพุทธศาสนา 3 แห่ง"

พระพุทธศาสนาเข้าสู่เวียดนามเมื่อไร, ที่ไหน, อย่างไร, ใครเป็นผู้นำเข้ามา ?

     1. ปัญหาที่ว่าพระพุทธศาสนาเข้ามาสู่ประเทศเวียดนามเมื่อไร โดยวิธีใด และใครเป็นผู้นำเข้ามา ยังคงเป็นเรื่องถกเถียงกันอยู่ แต่ก็พูดได้โดยไม่ต้องสงสัยว่า   พระพุทธศาสนาในประเทศเวียดนาม สืบทอดมาจากอินเดียโดยผ่านทางสายจีน   เริ่มแรกทีเดียว พระพุทธศาสนาคงแผ่เข้าสู่ประเทศเวียดนาม   ในสมัยที่พระพุทธศาสนาได้แผ่อิทธิพลครอบคลุมพื้นที่ของประเทศอินเดียจนหมดสิ้นทุกคามนิคมน้อยใหญ่   จนกระทั่งล้นเลยเขตแดนของประเทศอินเดียออกมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมัยที่พระเจ้าอโศกมหาราชทรงส่งคณะทูตออกประกาศพระพุทธศาสนาไปสู่ประเทศต่าง ๆ นอกประเทศอินเดีย (ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตศักราช)
     2. ลุยเหลา (Luy Lau) ศูนย์กลางพระพุทธศาสนาแห่งแรกของเวียดนาม  กล่าวกันว่าก่อนที่พระพุทธศาสนาแผ่มาถึงกวางดัง (Quang Dang) ได้มีหอบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สำหรับเป็นที่สักการบูชาอยู่ก่อนแล้วถึง 20 แห่ง ในเมืองลุยเหลา    และมีพระภิกษุในพระพุทธศาสนามากกว่า 500 รูป กำลังเล่าเรียนพระสูตรของพระพุทธศาสนามากถึง 15 พระสูตรด้วยกัน    นับจากเวลาที่เริ่มแนะนำให้ชาวเวียดนามรู้จักพระพุทธศาสนาเป็นต้นมา   พระพุทธศาสนาก็ได้ค่อย ๆ พัฒนาเรื่อย ๆ มา นิกายฉัน (Ch’an Sect) ซึ่งเป็นนิกายแรกของเวียดนาม   ก็ได้รับการวางรูปแบบโดยท่านวินิตะรจิ (Vinitaruci) พราหมณ์ชาวอินเดีย ซึ่งเป็นสาวกที่ได้บรรลุธรรมของท่านเส่งจัน (Zeng Can) ซึ่งได้เดินทางมาถึงเวียดนามในปีคริสตศักราช 580   และได้พักอาศัยอยู่ในพระเจดีย์พับวัน (Phap Van Pagoda) หรือพระเจดีย์เมฆแห่งธรรม
     3. นิกายฉันที่ 2 ของชาวเวียดนาม ( The 2nd Ch’an Sect) ได้รับการสถาปนาขึ้นโดยท่าน โว งอน ถอง (Vo Ngon Thong หรือ Wu Yan Tong) พระจีนที่เดินทางเข้าสู่เวียดนามในปี ค.ศ. 820 นิกายฉันที่ 3 ของเวียดนาม มีชื่อเรียกว่า เต๋าเดือง (Thao Dong หรือ Tsao T’ang) โดยมีท่านเต๋าเดือง หรือ เต๋าตั้ง) พระจีนเป็นผู้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1064 นิกายฉันทั้ง 3 นิกายนี้ได้ส่งเสริมให้การพัฒนาพระพุทธศาสนาภายใต้ราชวงศ์ตรันและราชวงศ์ลีของเวียดนามเป็นไปด้วยดีเป็นอย่างมาก นับตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 11 จนสิ้นศตวรรษที่ 14 ตลอดช่วงเวลาอันเป็นประวัติศาสตร์ที่สำคัญนี้ พระสงฆ์ชาวพุทธศาสนาก็ได้กลายเป็นศาสนาประจำชาติตั้งแต่ในตอนนั้น พระเจ้า ลี่ ถั่น ต๋ง ( King Ly Thanh Tong) ทรงเป็นประมุขฉันองค์หนึ่งในยุคที่ 2 ของนิกาย เต๋า ถั่ง ฉัน (a Ch’an master of the second generation of Tsao T’ang Ch’an Sect) และยังทรงเป็นนักปราชญ์ชาวพุทธที่มีความสามารถสูงส่งอีกด้วย พระเจ้าตรัน หน่าน ต๋ง (King Tran Nhan Tong) ได้ทรงผนวชเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนานิกายฉัน เมื่อพระมีพระชนมายุครบ 41 พรรษา และแล้วก็ได้ทรงดำรงสมณะศักดิ์ที่สมเด็จพระสังฆราช พร้อมทั้งได้ทรงเป็นผู้ก่อตั้งนิกาย ฉันที่ 4 แห่งเวียดนาม (Truc Lam Yen Tu Ch’an Sect) ส่วนกษัตริย์แห่งราชวงลีและราชวงศ์ตรันองค์ต่อๆ มาก็ล้วนนับถือพระพุทธศาสนาและยกย่องนับถือนักปราชญ์ทางพระพุทธศาสนา
     4. สิ้นยุคสมัยของราชวงศ์ตรัน ( เริ่มตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 15) พระสงฆ์ในพระพุทธศาสนาแห่งเวียดนามก็เริ่มเสื่อมถอยน้อยลงไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งถึงต้นศตวรรษที่ 20
     5. กิจกรรมเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในประเทศเวียดนามที่เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาไล่เลี่ยกันมีดังต่อไปนี้
     ในปี ค.ศ. 1931 ได้มีการก่อตั้งสมาคมชาวพุทธขึ้นในเวียดนามตอนใต้
     หนึ่งปีถัดมา คือในปี ค.ศ. 1932 ได้มีการจัดตั้งพุทธสมาคมในลักษณะเดียวกันในเมืองเว้ ( Hue ) ในภาคกลางของเวียดนาม   และในฮานอย ในปี ค.ศ. 1934
     ในวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ.1951 ได้มีการจัดประชุมพระพุทธศาสนาแห่งชาติขึ้นที่เมืองเว้ มีผู้แทนชาวพุทธทั้งฝ่ายบรรพชิตและฆราวาสไปร่วมประชุม จำนวน 50 ท่าน ที่ประชุมได้ลงมติผ่านข้อตกลงสำคัญ ๆ หลายข้อสำหรับการร่วมจัดองค์กรพระพุทธศาสนา เรียกว่า คณะสงฆ์ชาวพุทธแห่งเวียดนาม (Vietnam Buddhist Sangha) ทำหน้าที่เป็นสมาชิกเข้าร่วมกับองค์การพระพุทธศาสนาแห่งโลก (The World Fellowship of Buddhists) ซึ่งเรียกย่อ ๆ ว่า W.F.B. ก่อตั้งขึ้นในการประชุมชาวพุทธครั้งแรกที่จัดขึ้นในกรุงโคลัมโบ ประเทศศรีลังกา ในปี ค.ศ.1950 โดยการริเริ่มของ ท่าน ดร. จีพี.มาลาลาเสเกรา (Dr. G.P. Malalasekera) นักปรัชญาตัวที่มีชื่อเสียงที่สุดในโลก
     6. หลังปี ค.ศ. 1975 ได้มีการก่อตัวริเริ่มความเคลื่อนไหวในการรวมชาวเวียดนามทางภาคเหนือและภาคใต้เข้าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1980 ภายใต้การนำของพระคุณเจ้า พระธิก กริ ถู (The Most Ven. Thich Tri Thu) ด้วยความอุปถัมภ์ของพระคุณเจ้าที่มีอายุพรรษาและคุณวุฒิที่สูงกว่า ๒ รูป โดยมีพระภิกษุตลอดจนแม่ชีจำนวนมาก   และคฤหัสถ์อีกจำนวนนับไม่ถ้วนจากองค์กรชาวพุทธ 9 องค์กร และกลุ่มชาวพุทธที่นับถือนิกายเดียวกันปฏิบัติหน้าที่เป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการของทางราชการ เหล่านี้ ได้นำไปสู่การรวมตัวกันเป็นผู้แทนแห่งสภาคองเกรส ทำหน้าที่เป็นฐานรองรับของคณะสงฆ์ชาวพุทธแห่งประเทศเวียดนาม เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน  1981 ณ พระเจดีย์ กวาน สู (Quan Su Pagoda) ในกรุงฮานอย ( Hanoi)
     สภาสูงครองเกรส (The General Congress) ได้ยอมรับแผนปฏิบัติงานของคณะสงฆ์ชาวพุทธแห่งประเทศเวียดนาม ดังต่อไปนี้
     ก) ทำงานเพื่อความร่วมมือและความสามัคคีปรองดองแห่งชาติ ระหว่างพระสงฆ์นิกายชาวพุทธกับสาวกของศาสนาฝ่ายคฤหัสถ์
     ข) เผยแผ่พระธรรมและอธิบายคุณลักษณะที่ดีของพระพุทธศาสนา
     ค) วางระบบการศึกษาสำหรับพระภิกษุ และภิกษุณี และวิถีชีวิตที่เหมาะสมสำหรับสาวกที่เป็นคฤหัสถ์
     ง) ส่งเสริมประเพณีความรักชาติ ปกปักรักษาชาติและผลประโยชน์ของชาติแบบพระพุทธศาสนาแก่ชาวเวียดนาม สอนให้ประชาชนชาวเวียดนามมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพระพุทธศาสนา
     จ) ปลูกฝังเศรษฐกิจของวัดในพระพุทธศาสนา เพื่อให้ฐานะการครองชีพของภิกษุและภิกษุณีดีขึ้นเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองของประเทศชาติ
     ฉ) ส่งเสริมความสัมพันธ์ฉันท์มิตรกับชาวพุทธทั่วโลก อุทิศเวลาทำงานเพื่อสร้างสันติภาพและความสงบสุขของมวลมนุษยชาติ กิจกรรมทุกอย่างที่คณะสงฆ์เวียดนามได้ปฏิบัติ   ตั้งแต่อดีตมาจนกระทั่งปัจจุบัน   แสดงให้เห็นว่าได้เจริญรุ่งเรืองและก้าวหน้าตลอดมา ดังที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน ตามข้อมูลที่ระบุไว้ในรายงานประจำเดือนพฤศจิกายน ค.ศ.2004 ซึ่งเป็นรายงานที่สภาการบริหารคณะสงฆ์ชาวพุทธเวียดนามได้จัดทำขึ้น
     ขณะนี้ประเทศเวียดนามมีพระภิกษุและภิกษุณี จำนวน 28,777 รูป มีวัดในพระพุทธศาสนา จำนวน 14,836 วัด มีมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา 3 แห่ง ตั้งอยู่ในฮานอย 1 แห่ง ในเว้ 1 แห่ง และในนครหลวงโอจิมินห์ 1 แห่ง มีโรงเรียนพระพุทธศาสนาระดับมัธยมปลาย 30 โรงเรียน
     มีพระภิกษุและภิกษุณีที่จบปริญญาตรี และ กำลังศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอกอยู่ในมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศ เช่น ในประเทศอินเดีย ประเทศญี่ปุ่น ประเทศเยอรมัน ประเทศฝรั่งเศส ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศไทย และประเทศศรีลังกา เป็นต้น จำนวนถึง 200 รูป
     คณะกรรมการแปลและพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นภาษาเวียดนาม ได้ทำการแปลและพิมพ์หนังสือพระไตรปิฎกไปแล้วเป็นจำนวน 30 เล่ม และสำหรับพระไตรปิฎกมหายานได้พิมพ์ในปี ค.ศ. 2005 และในปีต่อ ๆ ไป
     ยังมีสามาเณรน้อยที่กำลังรับการฝึกฝนอยู่ตามหน่วยต่างๆ อีกถึง 20,000 รูป
     คณะกรรมการ ฯ ได้จัดพิมพ์หนังสือที่ใช้สำหรับโรงเรียนมัธยมชั้นสูงแล้วประมาณ 300 เรื่อง
     กิจกรรมของคณะสงฆ์เวียดนามด้านอื่น ๆ ก็ได้รับการพัฒนาให้เจริญขึ้นในทุกด้าน
     สรุปว่า สมาชิกของคณะสงฆ์ชาวพุทธเวียดนามทุกท่าน ต่างก็ตระหนักถึงโครงการปฏิบัติงานที่กล่าวมาข้างต้นเป็นอย่างดี

********